柳树
| 柳属File:Infobox info icon2.svg | |
|---|---|
| File:SalixBabylonica.jpg | |
| 垂柳 | |
| File:Willow.jpg | |
| Salix × sepulcralis | |
| 科学分类 编辑 | |
| 界: | 植物界 Plantae |
| 演化支: | 维管植物 Tracheophyta |
| 演化支: | 被子植物 Angiosperms |
| 演化支: | 真双子叶植物 Eudicots |
| 演化支: | 蔷薇类植物 Rosids |
| 目: | 金虎尾目 Malpighiales |
| 科: | 杨柳科 Salicaceae |
| 属: | 柳属 Salix L., 1753 |
| 模式种 | |
| Salix alba L. | |
| 品种 | |
|
约400种[1] | |
柳,或柳树,是对柳属(Salix)植物的统称,其下共有四百多种[1],多为乔木或灌木状,广布于全球各气候带,尤其在北温带及北极的植被中占有较主要的地位[2]。
柳属的不同物种间普遍缺少生殖隔离,自然杂交现象十分普遍[3],构成异交群(即三个或以上物种发生自然杂交的现象),导致物种鉴定极其困难。例如欧洲的紫红柳和瑞士柳尽管自然分布海拔不同,分类上也分别为属内不同的组,阿尔卑斯山却有着两者的杂交带,而全球变暖导致的冰川消退也致使原本分布于低地的紫红柳居群得以向更高的海拔蔓延,加强其与高山带瑞士柳居群的接触,进一步加剧自然杂交现象[4]。但这种种间杂交的高度亲和性也可被运用到园艺育种中,例如西方园林绿化中常用的一种杂交垂柳(Salix × sepulcralis)及其衍生品种就是由中国原生的垂柳和欧洲原生的白柳杂交而来[5]。
属名Salix来源于拉丁语"salix",即柳树。
形态描述[编辑]
叶单生,形状多偏细长,但部分物种也有椭圆形和圆形的叶,叶缘常呈锯齿状,叶脉羽状。托叶明显,形似细小但更圆的叶。其叶芽多为侧生,枝条顶部基本不具真正的顶芽,每枚叶芽仅由一枚鳞片包裹[6]。
柳属植物大多为落叶性,在北半球栽培的常见木本植物中通常是春季发芽最早、秋季落叶最晚的。春季,在连续数天气温高于10摄氏度后,柳树便会开始发芽,花序也会开始发育。秋季,当每天的日照时长短至10.5小时时,柳树便会开始落叶。
物种列表[编辑]
柳属包括以下物种:[7]
- 阿拉套柳 Salix alatavica 白柳
- Salix alexeii 环纹矮柳 Salix argyrophegga
- 碧口柳 Salix chienii 灰蓝柳
- Salix obscura Salix glauca
- 华西柳
- 汶川柳 贡嘎山柳
- Salix ochetophylla Salix bikouensis 鸡公柳
- Salix gonggashanica 台矮柳 Salix okamotoana
- [[台矮柳]] Salix chikungensis
- 黄柳 Salix omeiensis
- Salix gordejevii
- 迟花矮柳 细枝柳 Salix oreinoma
- 秦柳 Salix gracilior 尖齿叶垫柳
- Salix oreophila
- 庙王柳 Salix chingiana 细柱柳
- Salix oritrepha Salix gracilistyla
- 卵小叶垫柳
- 类扇叶垫柳 Salix annulifera
- 银毛果柳 Salix biondiana 灰柳
- Salix guebriantiana 藏紫枝柳 Salix paraheterochroma
- Salix cinerea
- 江达柳 Salix paraphylicifolia
- Salix gyamdaensis 康定柳
- 类四腺柳 吉隆垫柳 Salix paratetradenia
- 栅枝垫柳 Salix gyirongensis 小齿叶柳
- Salix parvidenticulata Salix argyrotrichocarpa
- 双柱柳 Salix clathrata 海南柳
- Salix pella Salix hainanica
- 五蕊柳
- 山毛柳
- Salix permollis Salix bistyla 怒江矮柳
- Salix hallisanensis 纤柳 Salix phaidima
- Salix coggygria
- 川红柳 Salix phanera
- 白皮柳 戟柳 Salix pierotii
- 扭尖柳 Salix hastata 毛小叶垫柳
- Salix pilosomicrophylla
- 黄线柳 Salix contortiapiculata 黑水柳
- Salix pingliensis Salix heishuiensis
- 毛果垫柳
- 曲毛柳 紫枝柳
- 奇花柳 Salix blakii 锯齿叶垫柳
- Salix heterochroma 多枝柳 Salix polyclona
- Salix crenata
- 异蕊柳 Salix praticola
- Salix heteromera 北沙柳
- 锡金垫柳 毛枝垫柳 Salix pseudocalyculata
- 杯腺柳 Salix hirticaulis 朝鲜垂柳
- Salix pseudolasiogyne 圆齿垫柳 Salix atopantha
- 桂柳 Salix cupularis 兴安柳
- Salix pseudopermollis Salix hsinganica
- 大苞柳
- 山柳 呼玛柳
- Salix pseudotangii Salix boseensis 光果乌柳
- Salix humaensis 青皂柳 Salix pseudowallichiana
- Salix cyanolimnea
- 湖北柳 Salix pseudowolohoensis
- Salix hupehensis
- 紫红柳 川柳 Salix purpurea
- 大别柳 Salix hylonoma 密穗柳
- Salix pycnostachya
- 点苍柳 Salix dabeshanensis 小叶柳
- Salix pyrolifolia Salix hypoleuca
- 昌都柳
- Salix alba 秦岭柳
- Salix anticecrenata 藏南柳 Salix bouffordii
- 大关柳 Salix iliensis 陕西柳
- Salix qinlingica
- Salix daguanensis 丑柳 Salix raddeana
- Salix inamoena 长穗柳
- 欧越橘柳 藏西柳
- Salix rectijulis 大理柳 Salix insignis
- 川滇柳 Salix rehderiana
- Salix austrotibetica 小垫柳 Salix daliensis
- 杞柳 Salix reinii
- Salix integra 截苞柳
- 藏截苞矮柳
- Salix resectoides Salix brachista
- 褐背柳 Salix jichoushanica 杜鹃叶柳
- Salix rhododendrifolia
- Salix daltoniana 金川柳 Salix rhoophila
- 粉枝柳 景东矮柳
- Salix rorida 节枝柳 Salix jingdongensis
- 细叶沼柳 Salix rosmarinifolia
- 布尔津柳 Salix dalungensis
- 积石柳 Salix rosthornii
- Salix jishiensis 龙江柳
- 萨彦柳
- 贵南柳 垂柳 Salix burqinensis
- 毛枝柳 Salix juparica 对叶柳
- Salix salwinensis
- Salix dasyclados 卡马垫柳 Salix saposhnikovii
- Salix kamanica 阿克苏柳
- 蒿柳 康定垫柳
- Salix schwerinii Salix kangdingensis
- 硬叶柳 Salix alfredii 北极柳
- Salix babylonica 欧杞柳 Salix debeauxii
- 江界柳 Salix sclerophylloides
- Salix kangensis 岩壁垫柳
- 绢果柳
- 栒子叶柳 Salix sericocarpa Salix caesia
- 腹毛柳 Salix karelinii 多花小垫柳
- Salix serpyllum
- Salix delavayana 天山筐柳 Salix shandanensis
- Salix kirilowiana
- B. C. Ding et T. B. Chao 石泉柳 沙杞柳
- Salix shihtsuanensis 齿叶柳 Salix kochiana
- 石门柳 Salix shimenensis
- 长柄垫柳 Salix denticulata
- 康巴柳 Salix sikkimensis
- Salix kongbanica 中国黄花柳
- 红皮柳
- Salix arctica 百里柳 Salix calyculata
- 异色柳 Salix koreensis 卷边柳
- Salix siuzevii
- Salix dibapha 尖叶紫柳 Salix skvortzovii
- Salix koriyanagi 准噶尔柳
- 黄花垫柳 贵州柳
- Salix souliei 异型柳 Salix kouytchensis
- 匙叶柳 Salix spathulifolia
- Salix baileyi 圆头柳 Salix dissa
- 孔目矮柳 Salix sphaeronymphe
- Salix kungmuensis 灰叶柳
- 椭圆叶柳
- 昆阳高山柳 Salix staintoniana Salix capitata
- 叉枝柳 Salix kunyangensis 簸箕柳
- Salix suchowensis
- Salix divaricata 水社柳
- 太白柳
- 涞水柳 Salix taipaiensis 叉柱柳
- Salix laishuiensis 泰山柳 Salix taishanensis
- 黄花柳
- Salix divergentistyla 拉马山柳 Salix taiwanalpina
- [[台高山柳]] Salix lamashanensis 台湾匐柳
- 周至柳 白毛柳 中越柳
- Salix caprea 台湾柳 Salix lanifera
- 洮河柳 Salix taoensis
- Salix doii 毛柄柳
- Salix taraikensis Salix lasiopes
- 塔城柳
- 光苞柳
- 井冈柳 Salix tenella 东沟柳
- Salix leveilleana 腾冲柳 Salix tengchongensis
- 纤序柳 Salix balansaei 蓝叶柳
- Salix donggouxianica 黑皮柳 Salix tenuijulis
- Salix limprichtii 四子柳
- 天山柳 青藏垫柳 Salix tianschanica
- Salix capusii 林柳 Salix lindleyana
- 川三蕊柳 Salix triandroides
- Salix driophila 筐柳
- Salix trichocarpa Salix linearistipularis
- 蔓柳
- 黄龙柳 Salix turczaninowii 长梗柳
- Salix liouana 乌饭叶矮柳 Salix vaccinioides
- 黄皮柳
- Salix dunnii 长花柳 Salix variegata
- Salix longiflora 皱纹柳
- 九鼎柳 Salix areostachya 白背柳
- Salix carmanica 长柱柳 Salix longissimipedicellaris
- 眉柳 Salix wangiana
- Salix eriocarpa 长蕊柳
- Salix warburgii Salix longistamina
- 维西柳
- 线叶柳
- 丝毛柳 Salix wilhelmsiana 绵毛柳
- Salix luctuosa 紫柳 Salix wilsonii
- Salix balfouriana 油柴柳
- Salix erioclada 泸定垫柳 Salix wolohoensis
- Salix ludingensis 伍须柳
- 小光山柳 鲁中柳 Salix xiaoguangshanica
- Salix caspica 绵穗柳 Salix luzhongensis
- 西藏柳 Salix xizangensis
- Salix eriostachya 灌西柳
- Salix yadongensis
- 玉皇柳
- 簇毛柳 Salix yuhuangshanensis 银背柳
- Salix maerkangensis 玉门柳 Salix yumenensis
- 中华柳
- Salix ernestii 大叶柳 Salix zangica
- Salix magnifica 察隅矮柳
- 鹧鸪柳 墨竹柳 班公柳
- Salix cathayana 巴柳 Salix maizhokunggarensis
- 舟曲柳 Salix zhouquensis
- Salix etosia 旱柳
- Salix matsudana 松江柳
- Salix zhegushanica Salix zayulica 大白柳
- 藏柳 川鄂柳
- Salix maximowiczii Salix yanbianica 长柄柳
- Salix amphibola 银柳 Salix bangongensis
- 云南柳 Salix fargesii 墨脱柳
- 白河柳 亚东毛柳
- Salix medogensis Salix wuxuhaiensis 川南柳
- Salix weixiensis 粤柳
- 台湾水柳 Salix cavaleriei 藏匐柳
- Salix mesnyi Salix wallichiana
- 皂柳 Salix vestita
- 秋华柳 Salix faxonianoides 绿叶柳
- Salix turanica 吐兰柳
- Salix metaglauca
- 毛果柳
- Salix tetrasperma 米黄柳
- 细穗柳 山羊柳
- Salix michelsonii Salix tarbagataica
- 谷柳
- 腺柳 Salix fedtschenkoi 宝兴矮柳
- Salix tangii Salix takasagoalpina 台高山柳
- Salix microphyta Salix tagawana
- 花莲柳
- Salix sungkianica Salix argyracea
- 刺叶柳 Salix chaenomeloides 贡山柳
- Salix microstachya A.K.Skvortsov[8] Salix spodiophylla
- 巴郎柳
- Salix fengiana 兴山柳
- Salix songarica 司氏柳 Salix mictotricha
- Salix sinopurpurea Salix sinica
- 锡金柳 岷江柳
- Salix shangchengensis 扇叶垫柳 Salix minjiangensis
- 商城柳 山丹柳
- Salix berberifolia 密齿柳
- Salix flabellaris 玉山柳 Salix scopulicola
- 近硬叶柳 Salix morrisonicola
- Salix sclerophylla
- Salix schugnanica 灌木柳
- 宝兴柳 Salix sajanensis
- Salix characta 丛毛矮柳 Salix moupinensis
- Salix sachalinensis 南川柳
- Salix rockii 拉加柳
- Salix floccosa 木里柳 房县柳
- Salix resecta 深山柳
- Salix radinostachya 崖柳 Salix myrsinifolia
- 大黄柳 Salix qinghaiensis
- 青海柳 乌柳
- Salix floderusii 坡柳 Salix qamdoensis
- 鹿蹄柳 auct non L. Salix myrtillacea
- Salix psilostigma 裸柱头柳
- 西柳
- Salix pseudospissa 越橘柳 不丹柳
- Salix cheilophila 爆竹柳 Salix myrtilloides
- 小叶山毛柳 Kimura[8]
- Salix psammophila 草地柳
- Salix fragilis 南京柳
- Salix plocotricha Salix piptotricha Salix nankingensis
- 平利柳
- Salix phylicifolia
- 东陵山柳 新山生柳
- 长叶柳 褐毛柳 Salix neoamnematchinensis
- Salix pentandra 黑枝柳
- 银光柳 Salix bhutanensis 浙江柳
- Salix fulvopubescens 绢柳
- Salix paraplesia Salix neolapponum
- 光叶柳
- Salix paraflabellaris Salix ovatomicrophylla
- 山生柳 新紫柳
- Salix chekiangensis 吉拉柳 Salix neowilsonii
- Salix opsimantha 迟花柳 峨眉柳
- Salix occidentalisinensis
- Salix gilashanica 三蕊柳 毛坡柳
- Salix nipponica
- 朝鲜柳
- 小穗柳 怒江柳
- Salix muliensis 石流垫柳 Salix nujiangensis
- Salix macroblasta 苍山长梗柳
- Salix kusanoi 银叶柳
- Salix glareorum 多腺柳
- Salix jinchuanica 伊犁柳 Salix nummularia
- Salix haoana 细序柳
- 杂交种
- 金枝垂柳 棉花柳 Salix × leucopithecia
- Salix × aureo-pendula
- Salix × sericans
- Salix × thaymasta
文化[编辑]
古代的中国人视柳为军营之树,或者是与隐士相伴的一种树,又或者有离别的象征。
军事象征[编辑]
因为柳的生命力强,生长得也快,经常种在军营周围来作屏障。所以将军的军营营帐又被称作柳营。如今,中国都有以柳城为名的。由契丹建立起来的辽,有射柳之礼之王朝仪式。清朝初期,为抵挡蒙古人的入侵,修建了小规模的城墙,植柳为棚,称作柳条边墙。[9]
隐士象征[编辑]
垂柳因其郁郁葱葱受到古代隐士的喜爱。
西晋竹林七贤之一的嵇康既是隐士也是个叛逆者。夏天时,他喜欢在院中大柳树周围摆上水,然后蹲在树阴底下铸剑,司隶校尉锺会盛礼前去拜访他,他照样埋头冶炼,不理不睬。后被锺会构所陷害。
柳也是很多诗人所爱引用的对象,如东晋诗人陶渊明著《五柳先生传》以明志。唐朝李白、宋朝陆放翁等皆有与柳树相关的诗句。
离别象征[编辑]
因“柳”与“留”谐音,又因为杨柳枝叶细长,代表友情的长久,古时人常以杨柳作和朋友道别之用,表达恋恋不舍之意。
- 《三辅黄图‧卷六‧桥》︰“霸桥在长安东,跨水作桥,汉人送客至此桥,折柳赠别。”
- 李白《春夜洛城闻笛》:“谁家玉笛暗飞声,散入春风满洛城。此夜曲中闻折柳,何人不起故园情。”
- 柳永《雨霖铃·寒蝉凄切》:“多情自古伤离别,更那堪冷落清秋节!今宵酒醒何处?杨柳岸,晓风残月。”
此外,2022年冬季奥林匹克运动会闭幕式亦设有“折柳送别”的环节。
其他[编辑]
参考资料[编辑]
- ^ 1.0 1.1 Mabberley, D.J. The Plant Book. Cambridge University Press #2: Cambridge. 1997.
- ^ Salix L.. Plants of the World Online. Kew Science. [2025-03-01]. (原始内容存档于2022-09-28) (English).
- ^ Zhang, Zhong-Shuai; Zeng, Qing-Yin; Liu, Yan-Jing. Frequent ploidy changes in Salicaceae indicates widespread sharing of the salicoid whole genome duplication by the relatives of Populus L. and Salix L.. BMC Plant Biology. 2021-12, 21 (1). doi:10.1186/s12870-021-03313-x.
- ^ Gramlich, Susanne; Wagner, Natascha Dorothea; Hörandl, Elvira. RAD-seq reveals genetic structure of the F2-generation of natural willow hybrids (Salix L.) and a great potential for interspecific introgression. BMC Plant Biology. 2018-12-03, 18 (1): 317. doi:https://bmcplantbiol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12870-018-1552-6 请检查
|doi=值 (帮助). - ^ Salix × sepulcralis. Trees and Shrubs Online. International Dendrology Society. [2025-03-01]. (原始内容存档于2025-06-12).
- ^ George W. Argus. The Genus Salix (Salicaceae) in the Southeastern United States. Systematic Botany Monographs (American Society of Plant Taxonomists). 1986, 9: 1–170. ISSN 0737-8211. JSTOR 25027618. doi:10.2307/25027618.
- ^ Salix L.. GBIF. [2023-06-20]. (原始内容存档于2023-03-08).
- ^ 8.0 8.1 北京林业大学自然保护区学院 ; 福建农林大学林学院 刘丽娟 何理 张志翔,中国柳属2新记录种
- ^ 宫崎市定、青木正儿等,2005年,《对中国文化的乡愁》,上海:复旦大学出版社
延伸阅读[编辑]
Module:Wikisource_further_reading第42行Lua错误:attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Module:Authority_control第183行Lua错误:attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Module:Taxonbar第160行Lua错误:attempt to index field 'wikibase' (a nil value)