柳樹
| 柳屬File:Infobox info icon2.svg | |
|---|---|
| File:SalixBabylonica.jpg | |
| 垂柳 | |
| File:Willow.jpg | |
| Salix × sepulcralis | |
| 科學分類 編輯 | |
| 界: | 植物界 Plantae |
| 演化支: | 維管束植物 Tracheophyta |
| 演化支: | 被子植物 Angiosperms |
| 演化支: | 真雙子葉植物 Eudicots |
| 演化支: | 薔薇類植物 Rosids |
| 目: | 金虎尾目 Malpighiales |
| 科: | 楊柳科 Salicaceae |
| 屬: | 柳屬 Salix L., 1753 |
| 模式種 | |
| Salix alba L. | |
| 品種 | |
|
約400種[1] | |
| Module:Wd第196行Lua錯誤:attempt to call field 'getGlobalSiteId' (a nil value) | |
| Module:Wd第196行Lua錯誤:attempt to call field 'getGlobalSiteId' (a nil value) | |
柳,或柳樹,是對柳屬(Salix)植物的統稱,其下共有四百多種[1],多為喬木或灌木狀,廣佈於全球各氣候帶,尤其在北溫帶及北極的植被中佔有較主要的地位[2]。
柳屬的不同物種間普遍缺少生殖隔離,自然雜交現象十分普遍[3],構成異交群(即三個或以上物種發生自然雜交的現象),導致物種鑑定極其困難。例如歐洲的紫紅柳和瑞士柳儘管自然分佈海拔不同,分類上也分別為屬內不同的組,阿爾卑斯山卻有着兩者的雜交帶,而全球變暖導致的冰川消退也致使原本分佈於低地的紫紅柳居群得以向更高的海拔蔓延,加強其與高山帶瑞士柳居群的接觸,進一步加劇自然雜交現象[4]。但這種種間雜交的高度親和性也可被運用到園藝育種中,例如西方園林綠化中常用的一種雜交垂柳(Salix × sepulcralis)及其衍生品種就是由中國原生的垂柳和歐洲原生的白柳雜交而來[5]。
屬名Salix來源於拉丁語"salix",即柳樹。
形態描述[編輯]
葉單生,形狀多偏細長,但部分物種也有橢圓形和圓形的葉,葉緣常呈鋸齒狀,葉脈羽狀。托葉明顯,形似細小但更圓的葉。其葉芽多為側生,枝條頂部基本不具真正的頂芽,每枚葉芽僅由一枚鱗片包裹[6]。
柳屬植物大多為落葉性,在北半球栽培的常見木本植物中通常是春季發芽最早、秋季落葉最晚的。春季,在連續數天氣溫高於10攝氏度後,柳樹便會開始發芽,花序也會開始發育。秋季,當每天的日照時長短至10.5小時時,柳樹便會開始落葉。
物種列表[編輯]
柳屬包括以下物種:[7]
- 阿拉套柳 Salix alatavica 白柳
- Salix alexeii 環紋矮柳 Salix argyrophegga
- 碧口柳 Salix chienii 灰藍柳
- Salix obscura Salix glauca
- 華西柳
- 汶川柳 貢嘎山柳
- Salix ochetophylla Salix bikouensis 雞公柳
- Salix gonggashanica 台矮柳 Salix okamotoana
- [[關山嶺柳]] Salix chikungensis
- 黃柳 Salix omeiensis
- Salix gordejevii
- 遲花矮柳 細枝柳 Salix oreinoma
- 秦柳 Salix gracilior 尖齒葉墊柳
- Salix oreophila
- 廟王柳 Salix chingiana 細柱柳
- Salix oritrepha Salix gracilistyla
- 卵小葉墊柳
- 類扇葉墊柳 Salix annulifera
- 銀毛果柳 Salix biondiana 灰柳
- Salix guebriantiana 藏紫枝柳 Salix paraheterochroma
- Salix cinerea
- 江達柳 Salix paraphylicifolia
- Salix gyamdaensis 康定柳
- 類四腺柳 吉隆墊柳 Salix paratetradenia
- 柵枝墊柳 Salix gyirongensis 小齒葉柳
- Salix parvidenticulata Salix argyrotrichocarpa
- 雙柱柳 Salix clathrata 海南柳
- Salix pella Salix hainanica
- 五蕊柳
- 山毛柳
- Salix permollis Salix bistyla 怒江矮柳
- Salix hallisanensis 纖柳 Salix phaidima
- Salix coggygria
- 川紅柳 Salix phanera
- 白皮柳 戟柳 Salix pierotii
- 扭尖柳 Salix hastata 毛小葉墊柳
- Salix pilosomicrophylla
- 黃線柳 Salix contortiapiculata 黑水柳
- Salix pingliensis Salix heishuiensis
- 毛果墊柳
- 曲毛柳 紫枝柳
- 奇花柳 Salix blakii 鋸齒葉墊柳
- Salix heterochroma 多枝柳 Salix polyclona
- Salix crenata
- 異蕊柳 Salix praticola
- Salix heteromera 北沙柳
- 錫金墊柳 毛枝墊柳 Salix pseudocalyculata
- 杯腺柳 Salix hirticaulis 朝鮮垂柳
- Salix pseudolasiogyne 圓齒墊柳 Salix atopantha
- 桂柳 Salix cupularis 興安柳
- Salix pseudopermollis Salix hsinganica
- 大苞柳
- 山柳 呼瑪柳
- Salix pseudotangii Salix boseensis 光果烏柳
- Salix humaensis 青皂柳 Salix pseudowallichiana
- Salix cyanolimnea
- 湖北柳 Salix pseudowolohoensis
- Salix hupehensis
- 紫紅柳 川柳 Salix purpurea
- 大別柳 Salix hylonoma 密穗柳
- Salix pycnostachya
- 點蒼柳 Salix dabeshanensis 小葉柳
- Salix pyrolifolia Salix hypoleuca
- 昌都柳
- Salix alba 秦嶺柳
- Salix anticecrenata 藏南柳 Salix bouffordii
- 大關柳 Salix iliensis 陝西柳
- Salix qinlingica
- Salix daguanensis 丑柳 Salix raddeana
- Salix inamoena 長穗柳
- 歐越橘柳 藏西柳
- Salix rectijulis 大理柳 Salix insignis
- 川滇柳 Salix rehderiana
- Salix austrotibetica 小墊柳 Salix daliensis
- 杞柳 Salix reinii
- Salix integra 截苞柳
- 藏截苞矮柳
- Salix resectoides Salix brachista
- 褐背柳 Salix jichoushanica 杜鵑葉柳
- Salix rhododendrifolia
- Salix daltoniana 金川柳 Salix rhoophila
- 粉枝柳 景東矮柳
- Salix rorida 節枝柳 Salix jingdongensis
- 細葉沼柳 Salix rosmarinifolia
- 布爾津柳 Salix dalungensis
- 積石柳 Salix rosthornii
- Salix jishiensis 龍江柳
- 薩彥柳
- 貴南柳 垂柳 Salix burqinensis
- 毛枝柳 Salix juparica 對葉柳
- Salix salwinensis
- Salix dasyclados 卡馬墊柳 Salix saposhnikovii
- Salix kamanica 阿克蘇柳
- 蒿柳 康定墊柳
- Salix schwerinii Salix kangdingensis
- 硬葉柳 Salix alfredii 北極柳
- Salix babylonica 歐杞柳 Salix debeauxii
- 江界柳 Salix sclerophylloides
- Salix kangensis 岩壁墊柳
- 絹果柳
- 栒子葉柳 Salix sericocarpa Salix caesia
- 腹毛柳 Salix karelinii 多花小墊柳
- Salix serpyllum
- Salix delavayana 天山筐柳 Salix shandanensis
- Salix kirilowiana
- B. C. Ding et T. B. Chao 石泉柳 沙杞柳
- Salix shihtsuanensis 齒葉柳 Salix kochiana
- 石門柳 Salix shimenensis
- 長柄墊柳 Salix denticulata
- 康巴柳 Salix sikkimensis
- Salix kongbanica 中國黃花柳
- 紅皮柳
- Salix arctica 百里柳 Salix calyculata
- 異色柳 Salix koreensis 卷邊柳
- Salix siuzevii
- Salix dibapha 尖葉紫柳 Salix skvortzovii
- Salix koriyanagi 準噶爾柳
- 黃花墊柳 貴州柳
- Salix souliei 異型柳 Salix kouytchensis
- 匙葉柳 Salix spathulifolia
- Salix baileyi 圓頭柳 Salix dissa
- 孔目矮柳 Salix sphaeronymphe
- Salix kungmuensis 灰葉柳
- 橢圓葉柳
- 昆陽高山柳 Salix staintoniana Salix capitata
- 叉枝柳 Salix kunyangensis 簸箕柳
- Salix suchowensis
- Salix divaricata 水社柳
- 太白柳
- 淶水柳 Salix taipaiensis 叉柱柳
- Salix laishuiensis 泰山柳 Salix taishanensis
- 黃花柳
- Salix divergentistyla 拉馬山柳 Salix taiwanalpina
- [[臺灣山柳]] Salix lamashanensis 台灣匐柳
- 周至柳 白毛柳 中越柳
- Salix caprea 台灣柳 Salix lanifera
- 洮河柳 Salix taoensis
- Salix doii 毛柄柳
- Salix taraikensis Salix lasiopes
- 塔城柳
- 光苞柳
- 井岡柳 Salix tenella 東溝柳
- Salix leveilleana 騰衝柳 Salix tengchongensis
- 纖序柳 Salix balansaei 藍葉柳
- Salix donggouxianica 黑皮柳 Salix tenuijulis
- Salix limprichtii 四子柳
- 天山柳 青藏墊柳 Salix tianschanica
- Salix capusii 林柳 Salix lindleyana
- 川三蕊柳 Salix triandroides
- Salix driophila 筐柳
- Salix trichocarpa Salix linearistipularis
- 蔓柳
- 黃龍柳 Salix turczaninowii 長梗柳
- Salix liouana 烏飯葉矮柳 Salix vaccinioides
- 黃皮柳
- Salix dunnii 長花柳 Salix variegata
- Salix longiflora 皺紋柳
- 九鼎柳 Salix areostachya 白背柳
- Salix carmanica 長柱柳 Salix longissimipedicellaris
- 眉柳 Salix wangiana
- Salix eriocarpa 長蕊柳
- Salix warburgii Salix longistamina
- 維西柳
- 線葉柳
- 絲毛柳 Salix wilhelmsiana 綿毛柳
- Salix luctuosa 紫柳 Salix wilsonii
- Salix balfouriana 油柴柳
- Salix erioclada 瀘定墊柳 Salix wolohoensis
- Salix ludingensis 伍須柳
- 小光山柳 魯中柳 Salix xiaoguangshanica
- Salix caspica 綿穗柳 Salix luzhongensis
- 西藏柳 Salix xizangensis
- Salix eriostachya 灌西柳
- Salix yadongensis
- 玉皇柳
- 簇毛柳 Salix yuhuangshanensis 銀背柳
- Salix maerkangensis 玉門柳 Salix yumenensis
- 中華柳
- Salix ernestii 大葉柳 Salix zangica
- Salix magnifica 察隅矮柳
- 鷓鴣柳 墨竹柳 班公柳
- Salix cathayana 巴柳 Salix maizhokunggarensis
- 舟曲柳 Salix zhouquensis
- Salix etosia 旱柳
- Salix matsudana 松江柳
- Salix zhegushanica Salix zayulica 大白柳
- 藏柳 川鄂柳
- Salix maximowiczii Salix yanbianica 長柄柳
- Salix amphibola 銀柳 Salix bangongensis
- 雲南柳 Salix fargesii 墨脫柳
- 白河柳 亞東毛柳
- Salix medogensis Salix wuxuhaiensis 川南柳
- Salix weixiensis 粵柳
- 台灣水柳 Salix cavaleriei 藏匐柳
- Salix mesnyi Salix wallichiana
- 皂柳 Salix vestita
- 秋華柳 Salix faxonianoides 綠葉柳
- Salix turanica 吐蘭柳
- Salix metaglauca
- 毛果柳
- Salix tetrasperma 米黃柳
- 細穗柳 山羊柳
- Salix michelsonii Salix tarbagataica
- 谷柳
- 腺柳 Salix fedtschenkoi 寶興矮柳
- Salix tangii Salix takasagoalpina 台高山柳
- Salix microphyta Salix tagawana
- 花蓮柳
- Salix sungkianica Salix argyracea
- 刺葉柳 Salix chaenomeloides 貢山柳
- Salix microstachya A.K.Skvortsov[8] Salix spodiophylla
- 巴郎柳
- Salix fengiana 興山柳
- Salix songarica 司氏柳 Salix mictotricha
- Salix sinopurpurea Salix sinica
- 錫金柳 岷江柳
- Salix shangchengensis 扇葉墊柳 Salix minjiangensis
- 商城柳 山丹柳
- Salix berberifolia 密齒柳
- Salix flabellaris 玉山柳 Salix scopulicola
- 近硬葉柳 Salix morrisonicola
- Salix sclerophylla
- Salix schugnanica 灌木柳
- 寶興柳 Salix sajanensis
- Salix characta 叢毛矮柳 Salix moupinensis
- Salix sachalinensis 南川柳
- Salix rockii 拉加柳
- Salix floccosa 木里柳 房縣柳
- Salix resecta 深山柳
- Salix radinostachya 崖柳 Salix myrsinifolia
- 大黃柳 Salix qinghaiensis
- 青海柳 烏柳
- Salix floderusii 坡柳 Salix qamdoensis
- 鹿蹄柳 auct non L. Salix myrtillacea
- Salix psilostigma 裸柱頭柳
- 西柳
- Salix pseudospissa 越橘柳 不丹柳
- Salix cheilophila 爆竹柳 Salix myrtilloides
- 小葉山毛柳 Kimura[8]
- Salix psammophila 草地柳
- Salix fragilis 南京柳
- Salix plocotricha Salix piptotricha Salix nankingensis
- 平利柳
- Salix phylicifolia
- 東陵山柳 新山生柳
- 長葉柳 褐毛柳 Salix neoamnematchinensis
- Salix pentandra 黑枝柳
- 銀光柳 Salix bhutanensis 浙江柳
- Salix fulvopubescens 絹柳
- Salix paraplesia Salix neolapponum
- 光葉柳
- Salix paraflabellaris Salix ovatomicrophylla
- 山生柳 新紫柳
- Salix chekiangensis 吉拉柳 Salix neowilsonii
- Salix opsimantha 遲花柳 峨眉柳
- Salix occidentalisinensis
- Salix gilashanica 三蕊柳 毛坡柳
- Salix nipponica
- 朝鮮柳
- 小穗柳 怒江柳
- Salix muliensis 石流墊柳 Salix nujiangensis
- Salix macroblasta 蒼山長梗柳
- Salix kusanoi 銀葉柳
- Salix glareorum 多腺柳
- Salix jinchuanica 伊犁柳 Salix nummularia
- Salix haoana 細序柳
- 雜交種
- 金枝垂柳 棉花柳 Salix × leucopithecia
- Salix × aureo-pendula
- Salix × sericans
- Salix × thaymasta
文化[編輯]
古代的中國人視柳為軍營之樹,或者是與隱士相伴的一種樹,又或者有離別的象徵。
軍事象徵[編輯]
因為柳的生命力強,生長得也快,經常種在軍營周圍來作屏障。所以將軍的軍營營帳又被稱作柳營。如今,中國都有以柳城為名的。由契丹建立起來的遼,有射柳之禮之王朝儀式。清朝初期,為抵擋蒙古人的入侵,修建了小規模的城牆,植柳為棚,稱作柳條邊牆。[9]
隱士象徵[編輯]
垂柳因其鬱鬱蔥蔥受到古代隱士的喜愛。
西晉竹林七賢之一的嵇康既是隱士也是個叛逆者。夏天時,他喜歡在院中大柳樹周圍擺上水,然後蹲在樹陰底下鑄劍,司隸校尉鍾會盛禮前去拜訪他,他照樣埋頭冶煉,不理不睬。後被鍾會構所陷害。
柳也是很多詩人所愛引用的對象,如東晉詩人陶淵明著《五柳先生傳》以明志。唐朝李白、宋朝陸放翁等皆有與柳樹相關的詩句。
離別象徵[編輯]
因「柳」與「留」諧音,又因為楊柳枝葉細長,代表友情的長久,古時人常以楊柳作和朋友道別之用,表達戀戀不捨之意。
- 《三輔黃圖‧卷六‧橋》︰「霸橋在長安東,跨水作橋,漢人送客至此橋,折柳贈別。」
- 李白《春夜洛城聞笛》:「誰家玉笛暗飛聲,散入春風滿洛城。此夜曲中聞折柳,何人不起故園情。」
- 柳永《雨霖鈴·寒蟬淒切》:「多情自古傷離別,更那堪冷落清秋節!今宵酒醒何處?楊柳岸,曉風殘月。」
此外,2022年冬季奧林匹克運動會閉幕式亦設有「折柳送別」的環節。
其他[編輯]
參考資料[編輯]
- ^ 1.0 1.1 Mabberley, D.J. The Plant Book. Cambridge University Press #2: Cambridge. 1997.
- ^ Salix L.. Plants of the World Online. Kew Science. [2025-03-01]. (原始內容存檔於2022-09-28) (English).
- ^ Zhang, Zhong-Shuai; Zeng, Qing-Yin; Liu, Yan-Jing. Frequent ploidy changes in Salicaceae indicates widespread sharing of the salicoid whole genome duplication by the relatives of Populus L. and Salix L.. BMC Plant Biology. 2021-12, 21 (1). doi:10.1186/s12870-021-03313-x.
- ^ Gramlich, Susanne; Wagner, Natascha Dorothea; Hörandl, Elvira. RAD-seq reveals genetic structure of the F2-generation of natural willow hybrids (Salix L.) and a great potential for interspecific introgression. BMC Plant Biology. 2018-12-03, 18 (1): 317. doi:https://bmcplantbiol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12870-018-1552-6 請檢查
|doi=值 (幫助). - ^ Salix × sepulcralis. Trees and Shrubs Online. International Dendrology Society. [2025-03-01]. (原始內容存檔於2025-06-12).
- ^ George W. Argus. The Genus Salix (Salicaceae) in the Southeastern United States. Systematic Botany Monographs (American Society of Plant Taxonomists). 1986, 9: 1–170. ISSN 0737-8211. JSTOR 25027618. doi:10.2307/25027618.
- ^ Salix L.. GBIF. [2023-06-20]. (原始內容存檔於2023-03-08).
- ^ 8.0 8.1 北京林業大學自然保護區學院 ; 福建農林大學林學院 劉麗娟 何理 張志翔,中國柳屬2新記錄種
- ^ 宮崎市定、青木正兒等,2005年,《對中國文化的鄉愁》,上海:復旦大學出版社
延伸閱讀[編輯]
Module:Wikisource_further_reading第46行Lua錯誤:attempt to concatenate local 'id' (a nil value)
Module:ResolveEntityId第13行Lua錯誤:attempt to call field 'isValidEntityId' (a nil value)